Koronavirüs Hastalığı 2019 (Kovid-19) nedir?

Koronavirüs Hastalığı 2019 (Kovid-19) insandan insana geçebilen bir solunum yolu hastalığıdır. KOVİD-19’a neden olan virüs, Çin’in Vuhan şehrinde ortaya çıkan salgının araştırması sırasında ilk defa tanımlanan yeni bir koronavirüstür.

ABD’deki insanlar Kovid-19 hastalığına yakalanabilir mi?

Evet. Kovid-19 ülkenin bazı bölümlerinde insandan insana yayılmaktadır. Kovid-19 hastalığına yakalanma riski, sağlık çalışanları ya da ev halkı gibi Kovid-19 hastalığına sahip olduğu bilinen kişilerle yakın temasta bulunan kişilerde daha yüksektir. Yüksek risk taşıyan diğer insanlar ise Kovid-19’un yayılmasının devam ettiği yerlerde yaşayan ya da son zamanlarda bu bölgede bulunmuş kişilerdir.

ABD’de Kovid-19 vakaları görüldü mü?

Evet. ABD’deki ilk Kovid-19 vakası 21 Ocak 2020 tarihinde rapor edildi. ABD’deki mevcut vakaların sayısı Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin (CDC) internet sayfasında mevcuttur: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/cases-in-us.html.

Kovid-19 nasıl yayılır?

Kovid-19’a neden olan virüs muhtemelen bir hayvan kaynağından ortaya çıkmıştır, fakat artık insandan insana yayılmaktadır. Virüsün esas olarak birbiriyle yakın temas (6 fit veya 180 cm mesafe) içerisinde bulunan insanlar arasında, hastalık kapmış bir kişi hapşırdığında ya da öksürdüğünde solunum damlacıkları vasıtasıyla yayıldığı düşünülmektedir. Bir kişi üzerinde virüs bulunan bir yüzeye ya da nesneye dokunduğunda ve sonrasında kendi ağzına, burnuna veya muhtemelen gözüne dokunduğunda Kovid-19 hastalığına yakalanabilir, fakat bunun virüsün yayıldığı esas yol olmadığı düşünülmektedir.

Kovid-19’un belirtileri nelerdir?

Kovid-19’a yakalanan hastalar hafiften şiddetli seviyeye kadar değişen düzeylerde solunum yolu hastalıkları belirtileri gösterir:
• Yüksek ateş
• Öksürük
• Nefes darlığı

Virüsten meydana gelen şiddetli komplikasyonlar nelerdir?

Bazı hastalarda her iki akciğerde zatürre, çoklu organ yetmezliği ve bazı hastalarda ölüm görülmektedir.

Kendimi nasıl koruyabilirim?

İnsanlar gündelik önleyici faaliyetlerle bu solunum yolu hastalığından kendini koruyabilir:
• Hasta olan insanlarla yakın temastan kaçının.
• Yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağıza dokunmaktan kaçının.
• Ellerinizi sıklıkla sabun ve suyla en az 20 saniye süreyle yıkayın. Eğer su ve sabun yoksa en az %60 alkol içeren alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.

Eğer hastaysanız diğerlerine bulaştırmamak için yapmanız gerekenler

• Hastalandığınızda evde kalın.
• Öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda bir peçete ile ağzınızı kapatın ve sonrasında peçeteyi çöpe atın.
• Sık sık dokunulan nesneleri ve yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.

Kovid-19’un yayılmaya devam ettiği bir bölgeden seyahatten döndüysem ne yapmalıyım?

Eğer hastalığın görüldüğü bir bölgeden geldiyseniz, en az 2 hafta süresince seyahat etmemeniz ve kendinizi izole etmeniz gerekebilir. Bu süre içerisinde hastalık belirtileri ortaya çıkarsa (yüksek ateş, öksürük, nefes almada zorlanma) tıbbi yardım alın. Gitmeden önce sağlık hizmeti sağlayıcınızı arayın ve onları seyahatiniz ile hastalık belirtileri hakkında bilgilendirin. Onlar, hastalığınızı diğer insanlara bulaştırmadan nasıl sağlık hizmeti alacağınız konusunda size talimatlar verecektir. Hastalığınız sırasında, hastalığı diğer insanlara yayma riskini azaltmak için insanlarla temas kurmaktan kaçının, dışarı çıkmayın ve seyahatlerinizi erteleyin.

Bir aşısı var mı?

Şu anda Kovid-19’a karşı korumak için bir aşı bulunmamaktadır. Hastalıktan korunmak için en iyi yol hasta olan insanlarla yakın temas kurmaktan kaçınmak ve ellerinizi sık sık yıkamak gibi genel önleyici faaliyetleri uygulamaktır.

Bir tedavisi var mı?

Kovid-19’a karşı belirli bir antiviral tedavi yoktur. KOVİD-19’a yakalanan insanlar hastalık belirtilerini azaltma konusunda yardımcı olması için tıbbi yardım alabilir.

Download PDF